Helga Friðriksdóttir & Tinna Gilbertsdóttir: „Menning og átök í ljósi kenningar Samuel P. Huntington“
Flestir fræðimenn eru sammála um að lok kalda stríðsins hafi markað þáttaskil í sögunni. Alþjóðakerfið, sem lengi vel hafði byggst upp á tveimur risaveldum, tók í kjölfarið á sig breytta mynd. Sumir telja að breyttri heimsmynd hljóti óneitanlega að fylgja nýjar uppsprettur átaka milli fólks. Samuel P. Huntington er einn þeirra sem hefur varpað fram nýrri sýn á heimsmyndina eftir kalda stríðið. Samkvæmt kenningu hans eru og munu átök í heiminum fyrst og fremst eiga sér stað milli aðila sem tilheyra mismunandi menningarheimum. Í ljósi þeirra atburða sem átt hafa sér stað að undanförnu, til að mynda í Afganistan, Írak, Tétseníu og á Balkanskaganum, er kenning Huntington afar áhugaverð. Fyrir þá sem hafa áhuga á alþjóðastjórnmálum er sannprófun kenningarinnar nánast nauðsynleg.
Það má segja að ritgerðin skiptist í tvo hluta. Fyrri hlutinn byggir á almennri umfjöllun um kenningu Huntington og helstu gagnrýni sem hún hefur hlotið. Seinni hlutinn byggir hins vegar á athugunum á tveimur átakasvæðum, Tétseníu og Kosovo, þar sem framvinda átakanna er skoðuð og helstu ástæður þeirra raktar. Í niðurstöðukafla er kenningin metin út frá þessum tveimur dæmum og gildi hennar vegið og metið.
Í fljótu bragði virðist kenning Huntington geta útskýrt flest þau átök sem átt hafa sér stað í heiminum eftir kalda stríðið. Formúlan sem hægt er að greina í kenningunni gengur þó ekki upp þegar Tétsenía og Kosovo eru skoðuð sem gerir okkur kleift að áætla að kenningin sé ekki jafn nothæf og ætla mætti. Líklega má þó nota kenninguna til þess að skýra einstök átök, til að mynda þau sem eiga sér stað milli hryðjverkahópa á borð við al Qaeda og Bandaríkjanna og stuðningsmanna þeirra. Sérstaka rannsókn þyrfti þó að framkvæma til þess að komast að því.